Norm kadro fazlası öğretmenlerin yer değiştirmeleri

[suzim]

NORM KADRO FAZLASI ÖĞRETMENLERİN YER DEĞİŞTİRMELERİ


Milli Eğitim Bakanlığının kanayan yaralarından biri de norm kadro fazlası öğretmenlerin yer değiştirmesi sorunudur. Konu son dönemde Çorum ilinde yapılan norm kadro fazlası öğretmenlerin yer değiştirmesi ile gündeme geldi. Hem Milli Eğitim Müdürlüğü hem de komisyonda yer alan yetkili sendika açısından birtakım eleştiriler basında yer aldı. Ve tarafların iddialara yanıtları da gecikmedi ancak konu tarafları memnun edecek bir sona ulaşmadı ve yargıya gidilmesi muhtemel. Bu noktada şunu çok merak ettiğimi ifade etmek isterim son 10 yıllık süreçte bakanlık ve valiliklere personel yer değiştirmeleri noktasında toplam kaç dava açıldı ve sonuçlar nasıl? Bu konuda elde net bir bilgi var mı bilmiyorum ama bir milletvekilinin vereceği soru önergesi ile bakanlık ve valiliklere açılan davalar ve sonuçları hakkında bir istatistik elde edilebilir. Bu şu açıdan önemli hukuki açıdan bakanlık ve il MEM’ler personel yer değiştirmesi konusunda mevzuatı doğru ve hukuka uygun bir şekilde yorumlayabiliyor mu? Bakanlığın ve valiliklerin (il memlerin) yaptığı uygulamaları personel ne kadar hukuki buluyor bu konuda somut bir veriye ihtiyaç var.





Açılan her dava hem kamuya hem de davayı açan kamu personeline maddi külfet oluşturduğu gibi manevi yönden de çalışma huzuru, iş barışı, personel verimliliği gibi birçok konuyu direk olumsuz yönde etkilemektedir. Bu nedenle özellikle 700.000 kusur personeli olan ülkemizin en büyük kamu personelini bünyesinde barındıran bakanlıkta işlerin sağlıklı yürüyebilmesi için konunun taraflarının yani kamu personeli ve kamu yöneticilerinin mevzuata hakim olabilmesi ve mevzuatı bütüncül bir yaklaşımla iyi yorumlayabilmesi çok önemlidir. Bu noktada mevzuat normlar hiyerarşine göre en üstten alta doğru birbiriyle uyumlu bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmelidir. Konumuzla ilgili konuşursak norm kadro fazlası öğretmenlerin yer değiştirmeleri konusunda mevzuat incelenirken anayasa-yasa-yönetmelik-klavuz gibi düzenleyici işlemler bütüncül bir yaklaşımla ve danıştay ve idare mahkemelerinin kararlarına uygun bir bakış açısıyla ele alınmalıdır.
Şuan Kütahya Milli Eğitim Müdürlüğü norm fazlası öğretmenlerin yer değiştirme işlemlerini başlatmış durumda. Konu ile ilgili tereddüde düşülen konular hakkında bakanlığa bir görüş yazısı sorulmuş. Sorular şu şekildedir:
1-)Norm fazlası öğretmenlerden tercihlerinden hiçbirine atanamayanların il genelinde uygun görülen herhangi bir eğitim kurumuna atanıp atanamayacağı,
2-)Özür grubu ataması ile atanmış olup da eğitim bölgesi veya yerleşim yerinde tercihlerinden birine atanamayan öğretmenlerin, günübirlik ulaşım imkanı olan eğitim bölgesi veya yerleşim yeri dışında ihtiyaç duyulan okul/kurumlara atanıp atanamayacağı,
3-)İlgi (a) yönetmeliğin 41.maddesinin 5.bendinde ‘’Bu şekilde yapılacak yer değiştirmeler, duyurusu yapılan eğitim kurumlarına öğretmenlerin tercihleri de dikkate alınarak hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılır. Fazla konumdaki öğretmenlerden herhangi bir kuruma atanmak üzere başvuruda bulunmayanların görev yerleri, il içinde Valiliklerce isteklerine bakılmaksızın belirlenir’’ denilmektedir. Bu kapsamdaki norm kadro fazlası öğretmenlerin yer değiştirme işlemlerinde, öğretmenin eğitim bölgesi dışına veya yerleşim yeri dışına atanıp/atanamayacağı
Bu sorulara İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün 20/02/2011 tarih ve 8394 sayılı verdiği cevap şöyledir:
‘’Söz konusu öğretmenlerin atamalarının ilgi (b) yönetmeliğin 41.maddesi kapsamında değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır. Bunun dışındaki değerlendirmeler Valiliğinizin yetkisindedir.
Bakanlığın verdiği cevap ilk başta baştan savma bir cevap gibi değerlendirilebilir ama benim bir okul yöneticisi olarak kişisel değerlendirmem bakanlık doğru olanı yapmıştır. Konuyla ilgili genel çerçeve mevzuatta anayasadan başlayarak Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirmesine dair yönetmeliğe kadar değişik boyutları ile çizilmiştir. Bazı danıştay ve idare mahkemesi kararları ile de bu konudaki hukuki bakış açısı ortaya konmuştur. Bu noktadan itibaren her valiliğin bu konuda yetkili birimi konu hakkındaki mevzuatı anayasadan başlayarak en altta yer alan düzenleyici idari işlem olan klavuz hükümlerine kadar inceleyerek konu hakkındaki genel çerçeveyi ve sınırları özümseyip bu sınır ve çerçeve içinde kamu yararı ve personel hukukunun gereklerine göre uygulamasını yapmalıdır.
Bu sorulara bir eğitim yöneticisi olarak şahsen ben şu çerçevede cevap veririm.
Cevap 1-) Norm fazlası öğretmenlerden tercihlerinden hiçbirine atanamayanların il genelinde uygun görülen herhangi bir eğitim kurumuna atanıp atanamayacağı: Norm fazlası öğretmen tercihlerinden birine atanamadıysa yapılması gerekenler şu şekildedir: Birincisi kişinin özür durumu var mı? Varsa hangi özür grubuna giriyor. Eş özürü varsa eşinin bulunduğu yerleşim yeri veya eğitim bölgesi dışına gönderilemez çünkü: Meb Öğretmenlerin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin Beşinci bölümünde Özür Durumuna Bağlı Yer Değiştirmeler başlığında:
(5) Özür durumundan yer değişikliği işlemlerinde; ilçe teşkilatı bulunmayan il merkezleri ve bu illerin diğer ilçeleri, büyükşehir belediyesi statüsünde olan illerin ilçeleri, beldeler ve köylerin her biri ayrı bir yerleşim yeri olarak değerlendirilecek ve bu yerleşim yerleri arasında yer değişikliği yapılabilecektir. Bu yerleşim yerlerinin içindeki eğitim kurumları arasında özür durumundan yer değişikliği yapılmaz.
Maddesinde hüküm koyucu özür grubu tayini hakkını eşin bulunduğu yerleşim yerine olacak şekilde tanımlıyor. Ve burada yerleşim yeri kavramının sınırlarını çiziyor her köyü, her beldeyi ayrı yerleşim yeri olarak tanımlıyor. Şu durumda Büyükşehir kapsamındaki bir yerleşim yerinde oturan eş için büyükşehirdeki ilçelerin her biri ayrı bir yerleşim yeriyken, anadolunun küçük bir ilçesindeki ilçede bulunan her bir köy aradaki mesafeye bakılmaksızın ayrı bir yerleşim yeri oluyor. Yani istanbulda bulunan biri için eş durumu istanbulun farklı ilçeleri arasında olurken anadoludaki küçük bir ilçenin köyleri arasında eş durumu tayin hakkı olabilecektir. Burada hüküm koyucu iradesini çok açık bir şekilde ortaya koymuştur. Dolayısıyla bu sorunun cevabı verilirken İstanbul için farklı, anadoludaki küçük bir ilçedeki yer değiştirmede farklı bir cevap verilecektir. Kütahya özelinde değerlendirecek olursak Kütahya merkezde eş özrü olan biri puanı tercihlerine yetmediğinde sadece ve sadece il merkezi içindeki kurumlara atanabilir. 2 km mesafede dahi olsa merkeze bağlı bir köye resen atanamaz çünkü yönetmeliğe göre onun eş özür hakkı yerleşim yerine göre oluyor. Burada yönetmeliğe göre her köy ayrı bir yerleşim yeridir dolayısıyla eş özrü nedeniyle yönetmeliğe göre bu kişi bu yerleşim yeri dışına gönderilemez tam tersine açık varsa bu yerleşim yeri içine ataması yapılır. Norm fazlası öğretmenin eş özrü yoksa şu durumda yapılması gereken nedir. Rotasyon konusunda yapılan uygulamaya benzer bir şekilde ikinci bir duyuru ve ikinci bir başvuru alınmalıdır. Böylece hukuksal açıdan tüm seçenekler kişiye sunulmuş olacak bunun sonucu olarak kişi yine atanamazsa veya tercihte bulunmazsa öncelikle bulunduğu yerleşim yeri, ilçe, il şeklinde merkezden dışa doğru en yakındaki boş kadroya atanmalıdır.
Cevap 2-) Özür grubu ataması ile atanmış olup da eğitim bölgesi veya yerleşim yerinde tercihlerinden birine atanamayan öğretmenlerin, günübirlik ulaşım imkanı olan eğitim bölgesi veya yerleşim yeri dışında ihtiyaç duyulan okul/kurumlara atanıp atanamayacağı konusunda yukarı belirttiğimiz mevzuat hükmü çok açıktır. Yerleşim yeri kavramı eşin bulunduğu yerleşim yeridir ve bu büyükşehir kapsamındaki yerlerde büyükşehirdeki her ilçe, diğer yerlerde köyler ve beldeler dahi mesafeye bakılmaksızın başlıbaşına bir yerleşim yeridir. Dolayısıyla hüküm koyucu iradesini ortaya koymuştur. Valiliklerin bu konuda yerleşim yeri kavramını [Burada konuyla ilgili link bulunmaktadır.Ancak üye olmadığınızdan size kapalıdır.. Üye Olmak için TIKLAYIN...] diye bir kavram tesis ederek hüküm ortaya koymaları yetki gaspıdır. Yargıya gidildiğinde iptal edilme olasılığı yüksek olacak bir işlemdir. Bu konuda her köy her belde farklı bir yerleşim yeri olarak kabul edilip eş özrü kapsamına girdiği sürece siz bunu günü birlik ulaşımı olan diye mevzuaatta olmayan bir kavramla ortadan kaldıramazsınız. Konu çok açık ve nettir. Valilikler yeni hüküm tesis edemez.
Konuyla ilgili başka bir mevzuat hükmü şu şekildedir: Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın 20/2 nci maddesinde; “Millî eğitim müdürleri; aylık ve zorunlu ek ders görevi saatlerini kendi okul ve kurumunda dolduramayan öğretmenleri, öncelikle isteklilerden, istekli bulunmaması durumunda ise hizmet puanı en az olandan başlamak suretiyle görev yerlerinin bulunduğu veya ikamet ettikleri belediye sınırları (büyükşehirlerde büyükşehir belediyesi) içinde kalmak kaydıyla öncelikle alanlarında veya ilgili Öğretmenin girebileceği diğer alanlarda öğretmen ihtiyacı bulunan diğer okul ve kurumlarda görevlendirmek ve bu görevlendirmenin yerine getirilip getirilmediğini izlemek zorundadır. Burada şunu demiyor günü birlik gidip gelebilecek mesafe dahilinde görevlendirilir demiyor. Dolayısıyla mevzuatta tanımlanmamış ve herkese göre değişebilecek bir duruma göre (günü birlik ulaşımı olan kavramına göre) atama yapılmaz hatta görevlendirme bile yapılamaz.
Cevap3-)İlgi (a) yönetmeliğin 41.maddesinin 5.bendinde ‘’Bu şekilde yapılacak yer değiştirmeler, duyurusu yapılan eğitim kurumlarına öğretmenlerin tercihleri de dikkate alınarak hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılır. Fazla konumdaki öğretmenlerden herhangi bir kuruma atanmak üzere başvuruda bulunmayanların görev yerleri, il içinde Valiliklerce isteklerine bakılmaksızın belirlenir’’ denilmektedir. Bu kapsamdaki norm kadro fazlası öğretmenlerin yer değiştirme işlemlerinde, öğretmenin eğitim bölgesi dışına veya yerleşim yeri dışına atanıp/atanamayacağı bu sorunun cevabı da çok açıktır eş özrü varsa yine yerleşim yeri dışına atanamaz. Yerleşim yeri içinde boş norm kadro varsa ve kişi buna rağmen atama başvurusunda bulunmazsa yerleşim yeri içinde resen ataması yapılır çünkü eş özrüne uygun boş kadro varken ve tercih hakkı verilmişken bu hak kullanılmadığında atıl personel oluşmaması için atama resen yapılır. 41. Maddenin 5.bendi çok açıktır. Özür durumu haricinde kısıtlayıcı bir hüküm yoktur yetki valiliğe verilmiştir. Ancak yetkinin kullanımında kamu yararı ve personel hukuku birlikte değerlendirilerek bulunulan yerleşim yerinden başlayarak en yakındaki boş kadroya atanmalıdır. Örneğin : Bulunduğu yerleşim yerinde boş kadro varken farklı bir yerleşim yeri veya ilçeye atanırsa yolluk verilmesi gerekir ki buda açık kamu zararıdır. Yolluk verilmeden yapılacak atama varken yolluk verilmesini gerektirecek bir atama kamuyu zarara uğratmak ve personeli mağdur etmek durumunu birlikte oluşturur.
Sonuç olarak anayasamızda yer alan ailenin korunmasına dair hükümler ve bu konuda Danıştay ve İdare Mahkemelerinin kararları doğrultusunda norm fazlası öğretmenlerin yer değiştirmesinde yönetmelikte tanımlanan eş özrü için yerleşim yeri kavramına göre, eş özrü olmayanlar için en yakın ve devleti ve personeli mali külfete en az sokacak şekilde atamalar yapılmalıdır. Eş özrü nedeniyle norm fazlası olan yerlere ise yerleşim yeri dışından hiçbir şekilde atama yapılmamalıdır. Taki o yerleşim yeri içinde norm fazlası öğretmenin gidebileceği boş kadro oluştuğunda öncelikle norm fazlası o kadroya atanarak fazlalık giderilip yeni boş kadro açılana kadar.
Kütahya ilinden örnek vermek gerekirse: Simav ilçe merkezinde yer alan norm kadro fazlası bir sınıf öğretmeni için ne yapılmalıdır? Öğretmenin eş özrü varsa Öğretmenlerin atama ve yer değiştirme yönetmeliğinin yukarıda verdiğimiz eş özrü atamaları başlığındaki yerleşim yeri kavramından hareketle sadece simav ilçe merkezinde eğer boş sınıf öğretmenliği kadrosu varsa ataması yapılabilir. İlçe merkezinde boş kadro varsa ve öğretmen tercihte bulunmazsa bu boş kadroya resen ataması yapılmalıdır. Boş kadro yoksa boş kadro açılana kadara ataması yapılmadığı gibi o yerleşim yerine özür grubu dahil hiçbir şekilde sınıf öğretmeni ataması yapılamaz. Taki o branşta merkezde norm fazlası öğretmenin atanabileceği bir kadro açılıp o öğretmen o kadroya atanana kadar. Sorun burada yatıyor birçok il Norm kadro yönetmeliği konulu 2000/09 nolu genelgenin gereklerini ve norm kadro yönetmeliğinin gereklerini yerine getirmiyor. Genelgedeki şu ifade çok açıktır: Ancak, özre bağlı atamalarda;
-Özür ve hizmet gereklerinin mutlaka birlikte karşılanması gereği temel ölçü olarak alınacaktır.
Diğer bir anlatımla, bu yöndeki istekler, branşlar bazında norm kadro sınırlılığında olmak kaydıyla;
-Başka bir il’e atanmak isteyenler bakımından, atanmak istedikleri il’de öğretmen ihtiyacı bulunması,
-Bulundukları il/ilçe içinde yer değiştirme isteğinde bulunanlar bakımından, atanmak istedikleri il/ilçe içindeki okul ve kurumlarda öğretmen ihtiyacı bulunması,
-Bulundukları eğitim bölgesi içinde yer değiştirme isteğinde bulunanlar bakımından ise, atanmak istedikleri okulda öğretmen ihtiyacı bulunması, hallerinde karşılanabilecektir.
Şu durumda simav ilçe merkezinde norm fazlası sınıf öğretmeni varken isteğe bağlı atamalar da dahil olmak üzere, sıra tayinleri dahil olmak üzere hiçbir surette atama yapılamaz yapılmamalıdır. Norm kadro yönetmeliği var olduğu sürece. Mevzuat bütüncül bir anlayışla uygulanmazsa bir taraftan atarsınız diğer taraftan atadığınızı norm fazlası durumda bekletip ne yapacağınızı bakanlığa sorarsınız. Bakanlıkta topu size geri atar. Örneğin Simav İlçe merkezinde 2012-2013 eğitim öğretim yılında açılacak yeni yapılan bir okul var. Bu okula siz merkezdeki norm kadro fazlası öğretmeni atamadan sıra tayinlere açarsanız mevzuatı bütüncül değil yarım uygulamış olursunuz ve norm fazlası öğretmenin olduğu bir yerleşim yerine öğretmen atanamaz kuralını ihlal etmiş olursunuz.
Norm fazlası öğretmenlerin atamaları 5 aşamada yapılacak bu mevzuat bu anlamda yanlış uygulanıyor. İlgili maddeleri aynen aktarıyorum:
İhtiyaç fazlası öğretmenlerin yer değiştirmeleri
MADDE 41 – (1) Eğitim kurumunun ya da bölümün kapanması, program değişikliği, Talim ve Terbiye Kurulunun öğretmenliğe atanacakların tespitine ilişkin kararıyla ders kaldırılması ya da norm kadro esasları gereğince yapılacak düzenlemeler sonucu öğretmen fazlalığı oluşması hâlinde; eğitim kurumunun ya da bölümün kapatılması veya program değişikliği sonucunda bu eğitim kurumlarında görevli öğretmenler, yeni eğitim kurumu açılarak öğrencilerin taşınması hâlinde bu eğitim kurumlarına, öğrenci azlığı nedeniyle kapatılan eğitim kurumlarında ya da bölümlerde görevli olanlar ise açık norm kadro bulunması hâlinde öncelikle öğrencilerin taşındığı eğitim kurumları olmak üzere il içinde alanlarında ihtiyaç duyulan eğitim kurumlarına özür durumları ve tercihleri de dikkate alınmak suretiyle atanırlar.
(2) Bu şekilde yapılan atamalarla fazlalığın giderilememesi hâlinde bu durumdaki öğretmenler tercihleri de dikkate alınmak suretiyle öncelikle il içinde alanlarında ihtiyaç duyulan eğitim kurumlarına atanırlar. Bunlardan il içinde alanlarında ihtiyaç bulunmayanlar, bulundukları ilde çalışılması gereken süre şartı aranmaksızın tercihleri doğrultusunda yer değiştirme döneminde il dışına atamaları yapılabilir. Bunlardan zorunlu çalışma yükümlülüğü bulunanlar, alanlarında ihtiyaç bulunan zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanlarına atanırlar.
(3) Herhangi bir nedenle istihdam alanı daralan öğretmenler ile görevli oldukları eğitim kurumlarında norm kadro esasları çerçevesinde öğretmen norm kadro sayısının azalması üzerine hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılacak değerlendirme sonucunda hizmet puanı en az olandan başlamak üzere norm kadro fazlası olarak belirlenir. Norm kadro fazlası olarak belirlenen bu öğretmenler; öncelikle görevli oldukları yerleşim yerindeki ya da ilçedeki eğitim kurumları olmak üzere il içinde alanlarında norm kadro açığı bulunan eğitim kurumlarına tercihleri de dikkate alınarak hizmet puanı üstünlüğüne göre atanırlar.
(4) Genel hayatı etkileyen deprem, sel, yangın ve benzeri doğal afetler nedeniyle olağanüstü durumların oluştuğu yerlerdeki eğitim kurumlarının öğretmen ihtiyacı öncelikle bu madde kapsamında bulunan ihtiyaç fazlası öğretmenlerle karşılanır. İhtiyacın bu şekilde karşılanamaması durumunda valiliklerce gerekli önlemler alınır.
(5) Bu madde kapsamında il içinde yapılan atamalarla fazlalığın giderilememesi durumunda valiliklerce fazlalığın giderilmesine yönelik il içinde yapılacak yer değiştirmeler, zamana bağlı olmaksızın ancak öğretim yılının başladığı tarihten itibaren en geç mart ayı sonuna kadar tamamlanması gerekmektedir. Bu şekilde yapılacak yer değiştirmeler, duyurusu yapılan eğitim kurumlarına öğretmenlerin tercihleri de dikkate alınarak hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılır. Fazla konumdaki öğretmenlerden herhangi bir kuruma atanmak üzere başvuruda bulunmayanların görev yerleri, il içinde valiliklerce isteklerine bakılmaksızın belirlenir.
Yeni açılan eğitim kurumlarının öğretmen ihtiyacının karşılanması
MADDE 42 – (1) Yer değiştirme döneminde eğitim ve öğretime yeni açılan eğitim kurumlarının öğretmen ihtiyacı yer değiştirme döneminde yapılacak atamalarla karşılanır.
(2) Yer değiştirme dönemi dışında eğitim ve öğretime açılan eğitim kurumlarının öğretmen ihtiyacı, il genelinde duyurulmak ve il içinde yer değiştirme şartlarını taşıyan öğretmenler ile bu Yönetmeliğin 41 inci maddesi kapsamındaki öğretmenlerin başvurularının alınması suretiyle hizmet puanı üstünlüğüne göre yapılacak öğretmenlerle karşılanır.
Dikkat ederseniz norm fazlası öğretmenler için 5 madde var ve bu 5 madde 5 aşamayı oluşturuyor. Siz bu aşamayı yapmadan direk 5. Aşamaya geçerseniz sorun yaşarsınız. Örnek olay üzerinden anlatalım:
Simavda Esenevler İMKB İlköğretim Okulunun taşımalı öğrencilerinin bir kısmı 2012-2013 eğitim yılında yeni açılacak TOKİ 19 Mayıs İlköğretim Okuluna aktarılacak. Bu durumda siz madde 42 yi önce uygularsanız madde 41 1.benttekiler açıkta kalır. Burada yapılması gereken bu okul açıldığında bu okula gelen öğrenciler yüzünden norm fazlası öğretmenlerin oluştuğu okullardaki norm fazlası öğretmenleri bu okula atamalısınız 41.maddenin 1.bendi bunu gerektirir. Siz bunun yerine yeni açılan okullar için direk 42. Maddeyi uygularsanız elinizde bol miktarda norm fazlası öğretmen olur. 42. Madde ve 41. Maddenin 1.bendi birlikte değerlendirilecek ve yeni açılan okula önce taşınan öğrencilerin öğretmenleri atanır sonrasında artan kadro varsa 42. Madde uygulanırsa elinizde hiç fazla öğretmen kalmaz. İşte buna kamu yararı gözetilerek yapılan atama denir. Mevzuatı bütüncül değerlendirerek yapılan atama denir.
İllerimiz genelde direk 41.maddenin 5.bendini uygulamaya çalışıyor bunu yaparken de eş özrünü dikkate almıyor. Yönetmelikte tanımlanan yerleşim yeri ve eğitim bölgesi kavramını dikkate almıyor ve sonuç birçok yeni problem oluyor.
Daha önce yayınlanan ‘Devlet nasıl zarara uğratılıyor’ başlıklı yazımızda ifade ettiğimiz gibi önemli olan mevzuat düzenlemek değil o mevzuatı hakkıyla uygulayabilmektir. Saygılarımla.

Ahmet GÜNGÖR
Eğitim Yöneticisi
kaynak - kamudanhaber.com